Zaawansowane opcje szukania...

Antoni Jerzy Pardała

Dziedzina: Matematyka

Data urodzenia: 28/01/1949

Miejsce urodzenia: Piołunka

Powiat: jędrzejowski

Życiorys

Motto: Kto nie wie, skąd przychodzi i komu siebie zawdzięcza,

ten nie odkryje też, dokąd powinien iść. 

[Franz Kampfbaus]

 

Dziedzina: matematyka. Dyscyplina: matematyka. Specjalność: dydaktyka matematyki.

 

Urodził się 28 stycznia 1949 r. w Piołunce1, gmina Sędziszów, powiat jędrzejowski2, woj. świętokrzyskie, w rodzinie rolniczej Jana i Stanisławy z domu Siodłak. Szkolną edukację rozpoczął w  klasach łączonych w czteroklasowej Szkole Podstawowej w Piołunce. Dalszą edukację kontynuował w Szkole Podstawowej w Krzcięcicach, którą ukończył  w 1963 r.  Jest absolwentem  Liceum Ogólnokształcącego w Szczekocinach, które ukończył w 1967 r. Studia na kierunku matematyki  odbył w latach 1967–1971 na Wydziale Matematyki, Fizyki i Wychowania Technicznego WSP w Rzeszowie. Za wyniki w studiowaniu otrzymywał stypendium naukowe.  We wrześniu 1970 r.  przebywał trzy tygodnie na praktyce zagranicznej w Pädagogische Hochschule Güstrow w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Z ramienia uczelni opiekunem tej praktyki grupy dziewięciu studentów IV roku matematyki był  doc. dr Tadeusz Rumak – kierownik Zakładu Metodyki Matematyki (później Zakładu Dydaktyki Matematyki), która miała wiele kształcących aspektów.  Każdy praktykant mógł  poznać niemieckie doświadczenia,  koncepcję  kształcenia  i  przygotowania studentów do zawodu nauczyciela matematyki. Z dużym  zainteresowaniem oglądał u nich komputery i możliwości ich wykorzystywania. Kolejną „wartością dodaną”  była radość praktykantów  z możliwości  poznania  pewnych tajników nauki programowania. Pracę magisterską  pt.: Wariacja funkcji jednolistnych, której promotorem był dr Grzegorz Staszewski, obronił w czerwcu 1971 r. i uzyskał stopień mgr matematyki.

W 1981 r. uzyskał stopień  doktora nauk matematycznych w zakresie ich dydaktyki na Wydziale Matematyczno–Fizyczno–Technicznym WSP (obecnie Uniwersytet Pedagogiczny) im. KEN w Krakowie na podstawie rozprawy doktorskiej pt.: Pewne dydaktyczne problemy związane z interwencją nauczyciela w toku rozwiązywania matematycznych zadań przez uczniów. Prof. dr Anna Zofia K r y g o w s k a3,  profesor zwyczajny WSP im. KEN w Krakowie, twórca współczesnej dydaktyki matematyki jako dyscypliny naukowej i Krakowskiej Szkoły Naukowej Dydaktyki Matematyki,  była promotorem rozprawy.

5 października 1988 r. rozpoczął roczny staż naukowy u matematyków w Naukowo–Badawczym Instytucie Treści i Metod Nauczania Akademii Nauk Pedagogicznych (później przekształconej w Rosyjską Akademię Pedagogiczną) w Moskwie. Po zakończeniu stażu naukowego uzyskał zgodę Rady Naukowej tego Instytutu na rozpoczęcie indywidualnych studiów habilitacyjnych. Jego konsultantami naukowymi byli profesorowie И. Ф. Ш а р ы г и н  oraz  Г. В.  Д о р о ф е е в4.  Po ukończeniu tych studiów i  spełnieniu wszystkich warunków formalnych został dopuszczony do publicznej obrony rozprawy habilitacyjnej pt.: Формирование пространственного воображения учащихся при обучении математике в средней школе  (с учетом специфики школы Республики Польша), która odbyła się  dnia 5 listopada 1993 r. w  Instytucie Szkoły Ogólnokształcącej Rosyjskiej Akademii Pedagogicznej  w Moskwie. Uzyskany  stopień naukowy  doktor habilitowany nauk pedagogicznych został zatwierdzony dnia 18 lutego 1994 r. przez Wyższy Atestacyjny Komitet Federacji Rosyjskiej. Po jego nostryfikacji  w Polsce przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dnia 17 marca 1994 r. uzyskał stopień naukowy doktor habilitowany nauk pedagogicznych w zakresie dydaktyki matematyki.

Głęboką wiedzę ogólną i matematyczną, umiejętności i kompetencje matematyczne, doświadczenie pedagogiczne i organizacyjne zdobył między innymi od profesjonalnych, wymagających szkolnych i  akademickich nauczycieli, od wybitnych promotorów naukowych i recenzentów,  od swoich Mistrzów matematyki oraz innych dziedzin nauki i kultury,  którzy ukształtowali jego osobowość i image nauczyciela akademickiego. W okresie od 1 X 1971 r. do 30 IX 1995 r. pracował jako nauczyciel akademicki w Katedrze Matematyki (przekształconej później w Instytut Matematyki) na Wydziale Matematyki, Fizyki i Wychowania Technicznego w WSP w Rzeszowie kolejno na stanowiskach: asystent stażysta, asystent, starszy asystent, adiunkt. Jako asystent stażysta został skierowany na roczne asystenckie studia przygotowawcze (staż naukowy) do Zakładu Dydaktyki Matematyki w Instytucie Matematyki WSP w Krakowie, które łączył z praktyką w charakterze nauczyciela matematyki w V LO im. Augusta Witkowskiego w Krakowie. Pracował w latach 1972–1978 jako nauczyciel matematyki w III LO w Rzeszowie. W latach 1982–1994 prowadził zajęcia dydaktyczne na kursach doskonalenia zawodowego nauczycieli matematyki w ODN  IKN w Rzeszowie.  Od 1 V 1985 r. do 31 VIII 1988 r.  pełnił funkcję kierownika Zakładu Dydaktyki Matematyki Instytutu Matematyki WSP w Rzeszowie. W 2001 r. został egzaminatorem Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie w zakresie egzaminu maturalnego z matematyki. Pracując w WSP w Rzeszowie aktywnie wspomagał  kształcenie nauczycieli matematyki na studiach dziennych, zaocznych i podyplomowych. Współpracował z nauczycielami matematyki szkół podstawowych i średnich Rzeszowa, którzy byli nauczycielami matematyki szkoły ćwiczeń WSP w Rzeszowie, dla potrzeb realizacji ćwiczeń z dydaktyki matematyki. Wielokrotnie był opiekunem praktyk pedagogicznych (śródrocznej lub ciągłej przedmiotowo – metodycznej) studentów matematyki specjalności nauczycielskiej WSP w Rzeszowie. W ramach prowadzonych badań naukowych własnych lub zespołowych z dydaktyki matematyki współpracował z nauczycielami matematyki, którzy wyrazili taki akces, ze szkół Podkarpacia lub innych regionów Polski.

Od 1 X 1995 r. pracował  na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Katedrze Matematyki, która była jednostką organizacyjną w  strukturze  Wydziału Budowy Maszyn i Lotnictwa, Wydziału Zarządzania i Marketingu, a obecnie Wydziału Matematyki i Fizyki Stosowanej Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza.  W latach 1995–2001 kierował Zespołem Dydaktyki Matematyki. Był współautorem wniosku o uruchomienie studiów matematycznych  i  autorem wniosku o uruchomienie  studiów podyplomowych kwalifikacyjnych z matematyki w Politechnice Rzeszowskiej. Ponadto był członkiem ciał kolegialnych, przewodniczącym Senackiej Komisji ds. Nauczania w PRz,  pełnomocnikiem rektora ds. praktyk studenckich Wydziału Matematyki i Fizyki Stosowanej PRz. Pełniąc tę funkcję od pracowników Działu Kształcenia PRz oczekiwał dbałości o image Uczelni oraz profesjonalizmu, mobilności i zaangażowania we współdziałaniu przy organizowaniu współpracy ze szkołami, nauczycielami matematyki i nauczycielami informatyki, co było niezbędne dla rzetelnego przygotowania praktyk dla studentów matematyki specjalności nauczycielskiej WMiFS PRz. Opracował do akceptacji m.in. takie dokumenty: 1)  ramowy program praktyki i wytyczne dla studentów matematyki do praktyki śródrocznej i przedmiotowo – metodycznej w szkole podstawowej, gimnazjum i w szkołach ponadgimnazjalnych, 2) wymagania do egzaminu licencjackiego dla studentów matematyki  specjalności nauczycielskiej WMiFS PRz, 3)  zagadnienia do  egzaminu magisterskiego dla studentów matematyki specjalności nauczycielskiej WMiFS PRz z zakresu przedmiotów kształcenia nauczycielskiego: dydaktyki matematyki, dydaktyki informatyki, wykładu monograficznego z geometrii szkolnej, seminarium z rozwiązywania zadań matematycznych i technologii informacyjnej oraz seminarium magisterskiego. Wspomagał kształcenie matematyczne studentów różnych kierunków studiów PRz, w szczególności na kierunku matematyka i informatyka. Wszelkie jego zajęcia dydaktyczne z różnych przedmiotów matematycznych, z dydaktyki matematyki i dydaktyki informatyki oraz seminarium dyplomowe dla studentów matematyki, które prowadził, cechowało: 1) rzetelne przygotowanie merytoryczne i dydaktyczne do realizowanych treści, wskazywanie ich aplikacji, 2) motywowanie potrzeby dbałości o poziom i jakość kształcenia matematycznego dla potrzeb ich profesji i przyszłości. W działalności zawodowej najpierw był wymagający wobec siebie, ale także wymagający i życzliwy zawsze dla studentów i współpracowników. Skrupulatnie przestrzegał ich prawa, zasady savoir-vivru, kultury i etyki akademickiej.

Aktywnie angażował się w realizację zadań różnych komisji i zespołów na rzecz współpracy z ogólnopolskim bądź regionalnym środowiskiem akademickim i matematycznym, środowiskiem nauczycieli matematyki i uzdolnionej matematycznie młodzieży szkolnej jako członek: Komisji  Akredytacyjnej Uczelni Technicznych, Rady Programowej Ogólnopolskich Konferencji Nauczania Matematyki w Uczelniach Technicznych, zespołu kierunkowego Matematyka Centralnego Ośrodka Metodycznego Studiów Nauczycielskich, Komisji Dydaktyki Matematyki PTM.  W latach 2003–2005 był prezesem ORz PTM. Wcześniej i wówczas organizował odczyty matematyczne dla członków PTM i nauczycieli matematyki, aktywnie zabiegał o powołanie KO Olimpiady Matematycznej w Rzeszowie. Był członkiem komitetu programowego  wielu międzynarodowych lub ogólnopolskich konferencji naukowych dotyczących problemów kształcenia matematycznego uczniów i studentów, bądź ogólnopolskich Szkół Dydaktyki Matematyki.

Specjalizuje się w zakresie dydaktyki matematyki. Posiada publikacje i prowadzi badania dotyczące problemów: interakcji teorii i praktyki nauczania matematyki, czyli: jak uczyć „uczenia się matematyki” na różnych poziomach kształcenia matematycznego, analiza i terapia trudności w nauczaniu i uczeniu się matematyki; kierunki badań rozwijania i diagnozowania widzenia matematycznego, wyobraźni przestrzennej uczniów i studentów oraz ich kultury matematycznej;  diagnoza i ewaluacja osiągnięć uczniów i studentów z matematyki;  jaka matematyka i nauczanie matematyki dla potrzeb przyszłości?; kształcenie matematyczne studentów w uczelniach politechnicznych  a reforma systemu edukacyjnego w Polsce; modernizacja praktyki kształcenia matematycznego uczniów i studentów w różnych krajach i tradycjach kulturowych;  kształcenie i doskonalenie nauczycieli matematyki; innowacje dydaktyczne nauczycieli matematyki i twórczość w nauczaniu matematyki; wykorzystywanie technologii informacyjnych i informatycznych w praktyce nauczania matematyki. W okresie pracy w Katedrze Matematyki Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza brał udział w realizacji badań naukowych z zakresu dydaktyki matematyki, których był kierownikiem. Oto przykłady tematów badawczych realizowanych w Katedrze Matematyki Wydziału Matematyki i Fizyki Stosowanej PRz w latach 2010–2014:

  1. Zdolności matematyczne, kreatywność i twórczość jako perspektywa współczesnej edukacji matematycznej uczniów i studentów. 
  2. Współczesne problemy modernizacji  kształcenia matematycznego uczniów i studentów.
  3. Matematyka i kształcenie – metody i podejścia do oceny i jakości kształcenia matematycznego uczniów i studentów.

Był uczestnikiem wielu międzynarodowych  konferencji naukowych o tematyce dotyczącej aktualnych problemów nauczania matematyki organizowanych m.in. przez CIEAEM, bądź uniwersytety Federacji Rosyjskiej i innych państw.  Uczestniczył też w wielu ogólnopolskich  konferencjach naukowych, bądź dydaktycznych i Szkołach Dydaktyki Matematyki. W ramach międzynarodowej współpracy naukowej wyjeżdżał m.in. do prestiżowych uniwersytetów Federacji Rosyjskiej, Ukrainy i Kazachstanu.

Autor wielu publikacji z dydaktyki matematyki w języku polskim, rosyjskim i angielskim:  monografii,  artykułów, udziałów w książkach dotyczących nauczania matematyki i innych. Promotor prac licencjackich i magisterskich studentów matematyki, a także współautor publikacji swoich młodszych współpracowników, bądź ich życzliwy mentor.  Był recenzentem  4 prac habilitacyjnych i 1 pracy doktorskiej w Federacji Rosyjskiej oraz  3 prac doktorskich w Polsce, a także kilkudziesięciu  prac i artykułów naukowych proponowanych do publikacji. Za wyniki swojej pracy  nagradzany był przez rektora WSP w Rzeszowie i  Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza. Nie posiada odznaczeń państwowych. Przeszedł na  emeryturę 30 VI 2014 r. Nadal aktywnie pracuje naukowo i prowadzi zajęcia dydaktyczne ze studentami uczelni prywatnej.

Źródłem regeneracji jego sił  są podróże,  biografie sławnych ludzi, muzyka klasyczna, pływanie, ogródek działkowy i powroty w rodzinne strony.

Poniższe zdjęcie dokumentuje skład osobowy KDM PTM, w której społecznie pracował na rzecz ulepszania i modernizowania nauczania matematyki uczniów i studentów w Polsce.

 

 

Członkowie Komisji Dydaktyki Matematyki PTM powołanej  1 IX 2003 roku przez ZG PTM: Ryszard Pawlak (UŁ, Łódź), Bogdan Nowecki (AP, Kraków), Wacław Zawadowski (AP, Siedlce), Jan Konior (UŚ, Katowice), Henryk Kąkol (AP, Kraków), Antoni Pardała (PRz, Rzeszów), Maria Korcz (UAM, Poznań), Gustaw Treliński( AŚ, Kielce), Stefan Turnau (UR, Rzeszów).

 

Kolejne zdjęcie odsłania radość ze spotkania się z profesorem Erichem Wittmannem, wybitnym niemieckim dydaktykiem matematyki i autorem między innymi  „metody problemów tworzących” w nauczaniu uczniów rozwiązywania zadań matematycznych, którego prace wnikliwie studiował i wykorzystywał przy pisaniu rozprawy doktorskiej.

 

 

Prof. Dr. Dr.h.c. Erich Ch. Wittmann, TU Dortmund  i  Antoni Pardała,  II International Scientific Conference Mathematical Transgressions, Pedagogical University of Cracow, 2015.

 

Ostatnie zdjęcie dokumentuje współpracę naukową z Moscow State Pedagogical University,  Togliatti State University (Russian Federation)  i  M. Auzeov South State Kazakhstan University.

 

 

Roza A. Uteeva (Togliatti),  President of the organizing committee VII International Scientific Conference “Mathematical, Education. Culture”,  Togliatti State University, Togliatti, April 2015; (od lewej strony):  Mansour F. Gilmullin (Yelabuga), Antoni Pardała (Rzeszów), Vladimir A. Smirnov (Moscow), Nurgali K. Ashirbayev (Shymkent).

 

1 Zob.: www.sedziszow.info/piolunka.php

2 Zob.: S. Borkiewicz, Z. Linowski: Monografia historyczna i gospodarcza powiatu jędrzejowskiego, Kielce 1937.

3 Anna Zofia Krygowska (19041988) – doctor honoris causa AP im. KEN w Krakowie, wybitny ekspert nauczania matematyki.

4 Дорофеев Георгий Владимирович (1938–2008) доктор физико-математических наук, профессор; выдающийся математик, педагог и методист. Создал научную школу Математика для каждого”. В честь его памяти проводятся раз в два года международные конференции “Традиции гуманизации в образовании” (сайт конференции: http://humanisation.ru). Автор более 150 публикаций и 70 учебных пособий.

 

Źródło:

  • Akta osobowe i dokumenty archiwalne A. Pardała będące w posiadaniu WSP w Rzeszowie i Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza. 
  • Асланов Р.М., Беляева Е. В., Кузина Н.Г., Столярова И. В. (2016); Педагоги современности в области математики и информатики. УГПУ им. И.Н. Ульянова, Издательство „Человеческий Фактор”, Ульяновск  2016, 1- 644., смотри Пардала А. Е., с. 396 – 402.  
  • Własne materiały i własne opracowanie biogramu.

 

Kalendarium wydarzeń

DataRodzaj wydarzeniaMiejsceKomentarz
28/01/1949Urodzony(a)Piołunka, jędrzejowski
1963Ukończenie szkoły podstawowejKrzcięcice
1967Ukończenie szkoły średniejSzczekociny

liceum ogólnokształcące

1971Ukończenie studiówRzeszów

WSP w Rzeszowie

1981Uzyskanie stopnia doktoraKraków

WSP w Krakowie

1994Uzyskanie stopnia doktora habilitowanegoMoskwa

Instytut Szkoły Ogólnokształcącej Rosyjskiej Akademii Pedagogicznej

1971-1995PracaRzeszów

Katedra Matematyki (Instytut Matematyki) WSP w Rzeszowie

1995-2014PracaRzeszów

Katedra Matematyki Politechniki Rzeszowskiej

2014Przejście na emeryturęRzeszów

Nagrody i odznaczenia

 

Profesor A. Pardała był nagradzany za wyniki swojej pracy przez rektora WSP w Rzeszowie oraz Politechniki Rzeszowskiej.

Publikacje

A. Rozprawy

  1. Pewne dydaktyczne problemy związane z interwencją nauczyciela w toku rozwiązywania matematycznych zadań przez uczniów, rozprawa doktorska, WSP im. KEN Kraków 1981.
  2. Формирование пространственного воображения учащихся при обучении математике в средней школе  (с учетом специфики школы Республики Польша), rozprawa habilitacyjna, Российская Академия Образования, Москва 1993.

B. Monografie

  1. Problemy dydaktyczne związane z interwencją nauczyciela w toku rozwiązywania zadań matematycznych, WU WSP w Rzeszowie, Rzeszów  1984, 1 – 142. 
  2. Wyobraźnia przestrzenna uczniów w warunkach nauczania szkolnej matematyki (Teoria , problemy, propozycje),  WO FOSZE Rzeszów 1995,  1 – 252.

C. Rozdziały lub udziały w monografiach

  1. Struktura i metodyczne właściwości współczesnego rosyjskiego podręcznika geometrii. W.: Konstruowanie podręczników szkolnych do nauczania matematyki, pr. zb. pod red.  T. Zimnego, Częstochowa 1994, 52 – 61.
  2. Tendencje zmian funkcjonowania lekcji matematyki. W.: Oświata w nowej rzeczywistości, Uniwersytet Warszawski, WSP w Rzeszowie, WOM w Przemyślu, Przemyśl 1995,  133 – 142.
  3. O metodologii badań pewnych problemów dydaktycznych związanych z interwencją nauczyciela w toku rozwiązywania zadań matematycznych przez uczniów  szkoły średniej. W: Dydaktyka Matematyki - O badaniach nad nauczaniem i uczeniem się matematyki. Problemy Studiów Nauczycielskich, WN WSP im. KEN Kraków 1996, 81 – 89.
  4. Teoretyczne i praktyczne problemy podręczników szkolnych do nauczania matematyki. W.: Dylematy Przemian Oświatowych, WSP Rzeszów  1997,  25 – 37.
  5. Współczesny stan interakcji teorii i praktyki szkolnego nauczania matematyki, W.: Interakcja teorii i praktyki w nauczaniu matematyki, Wyd. WSP w Rzeszowie, Rzeszów 1997, 29 – 41.
  6. Z badania praktyki kształcenia, rozwijania i diagnozowania fenomenu „widzieć” w kształceniu matematycznym uczniów i studentów. W.: Uzdolnienia intelektualne i twórcze, Wyd. WSPS  Warszawa 1998,  134 -139.
  7. Z problematyki badawczej pomiaru „widzenia matematycznego” uczniów i studentów w ich matematycznym kształceniu. W.: Niektóre problemy pomiaru czynności i zjawisk dydaktycznych, Wyd. WSP im. J. Kochanowskiego, Kielce 1999, 128 – 141.
  8. Mathematical Culture and the Awareness of Seeing in Mathematics Education. W.:  Culture Diversity in Mathematics (Education): CIEAEM 51, Horwood Publishing  Chichester  2000, England,  429 – 433.
  9. Formy kształcenia i rozwijania uczniów uzdolnionych matematycznie.  W.: Uzdolnienia intelektualne i twórcze (Teoria. Diagnoza. Metodyki), Wyd. Universitas Rediviva  Warszawa 2001,  168 -  173. (wspólna z E. Jagoda, D. Panek)
  10. Nowe idee w zreformowanym nauczaniu matematyki. W.: Ku nowej szkole, OW  Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza, Rzeszów 2002 , 79 – 92. (wspólna z E. Jagoda)
  11. Standardy wymagań egzaminacyjnych i kształcenia matematycznego studentów uczelni politechnicznych a programy i kompetencje nauczyciela. W.: Jakość kształcenia a kompetencje zawodowe nauczycieli przedmiotów przyrodniczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego  Opole 2003,  137 – 146.
  12. Współczesne tendencje w podstawach matematyki dla ekonomistów. W.: Edukacja matematyczna na studiach ekonomicznych, Wyd. Wyższej Szkoły Ekonomii i Administracji im. prof. E. Lipińskiego w Kielcach, Kielce 2006,  51 – 61.
  13. Nowe tendencje w kształceniu matematycznym szansą podniesienia jego poziomu. W.: Kształcenie matematyczne – tendencje, badania, propozycje dydaktyczne, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej im. J. Kochanowskiego, Kielce 2006,  13-28.
  14. Teacher`s intervention vs mathematical activity and creativity of gifted pupils. W.: Интеллектуальная и творческая одаренность - Междисциплинарный подход. Сборник научных трудов Открытого международного научно-методического семинара 2-9 апреля 2006г., Чехия, Прага;  Тольятти 2006, Russia,  85-94.
  15. Болонский процесс и модернизация математического образования в Польше. W.: Сборник трудов III Международной научной конференции - Математика, Образование, Культура (к 85-летию со дня рождения В. И. Крупича), ч.3.  Федеральное Агенство по Образованию, Тольяттинский Государ. Университет, Тольятти 2007, Россия,  109-115.
  16. Problems teacher`s practice forming mathematical activity and creativity of the gifted pupils. W.: Scientific Issues J. Długosz University of Częstochowa, Mathematics XII, Częstochowa 2007,  319 -328.
  17. Aspekty teoretyczne i praktyczne przygotowania matematycznie uzdolnionych uczniów do konkursów i zawodów matematycznych. W.:  Uczeń zdolny wyzwaniem dla współczesnej edukacji, Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2008, 254 – 267. 
  18. Problemy matematycznego kształcenia w świetle III międzynarodowej konferencji naukowej - Matematyka. Kształcenie. Kultura,  Togliatti`2007. W.: Prace monograficzne z dydaktyki matematyki. Współczesne problemy nauczania matematyki 1, Bielsko Biała 2008, 143-153. (wspólna z  Roza A. Utiejewa)
  19. Problemy dydaktyczne modernizacji kształcenia matematycznego ekonomistów. W.: Сборник научных трудов международной научно-практической конференции, ч.2. Российский Государ. Социальный Университет Филиал РГСУ в г. Тольятти, Тольятти 2008,  54 -65.
  20. Methods of mathematics teaching: where are we and where are we heading? W.: Математика в образовании. Сборник статей Выпуск 4, Федеральное Агенство по Образованию. Издат. Чувашского Университета,  Чебоксары 2008, Россия,  258 – 268.
  21. Проблемы геометрического образования учащихся. W.: Сборник трудов IV Международной научной конференции -  Математика, Образование, Культура, ч. 2. Федеральное Агенство по Образованию, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2009, Россия,  17-26.
  22. Praktyka kształtowania matematycznej twórczości uczniów. W.: Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Mathematicae Pertinentia II, WN UP Kraków 2009, 159-181.
  23. Математическое образование на экономических факультетах в Польше. W.: Математика в образовании: сб. статей. Вып. 5.  Чебоксары: Изд. Чуваш. Ун-та, 2009, Россия,  200-213.
  24. Анализ современных российских учебников по школьной геометрии. W.: Сборник трудов, Федеральное Агенство по Образованию, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2009, Россия,  16-27.
  25. Geometryczne kształcenie uczniów z perspektywy współczesnych rosyjskich podręczników geometrii.  W.:  Zdolności i twórczość jako perspektywa współczesnej edukacji, Wyd. Universitas Rediviva, Warszawa 2009, 409-420.
  26. The Traditions and Development of Mathematics Education. Case of Poland. W.:  In A. Karp, B. Vogeli (Eds.), Russian  Mathematics Education. History and World Significance, London-New Jersey-Singapore: World Scientific 2010, 327-337.
  27. Geometryczne kształcenie uczniów w dobie upowszechnienia wykształcenia ogólnego – problemy i innowacje. W.:  Studia z dydaktyki  matematyki, Wydawnictwo Naukowe "Novum",  Płock 2010,  81 – 105.
  28. Tradycje i rozwój dydaktyki matematyki a współczesne kształcenie nauczycieli matematyki. W.: Studia z dydaktyki matematyki, Wyd.  Naukowe "Novum",  Płock 2010, 107 – 121.
  29. Methods of Mathematics Teaching vs. Distance  Education. W.: Use of E-learning in the Training of Professionals in the Knowledge Society. Monograph, Scientific Editor Eugenia Smyrnova-Trybulska, University of Silesia, Studio-Noa,  Cieszyn-Katowice 2010, 91-104.
  30. Tradycje i rozwój dydaktyki matematyki a współczesne kształcenie nauczycieli matematyki. W.:  Rola i zadania dydaktyk przedmiotowych w kształceniu nauczycieli, Wyd. Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN, Kraków 2010, 170 -179.
  31. Роль и задачи дидактики математики а современные математическое образование.  W.: Формирование профессиональной компетентности будущих специалистов в условиях кредитной технологии обучения: опыт, проблемы и перспективы, Том I,  Кокшетау 2010, Казахстан, 179-186.
  32. O niektórych problemach nauczania matematyki. W.: Prace monograficzne z dydaktyki matematyki. Współczesne problemy nauczania matematyki 3,  Bielsko Biała 2010, 5-20.
  33. Некоторые проблемы качества математического образования. W.: Математическое образование: концепции, методики, технологии. Сборник трудов V Международной научной конференции: Математика. Образование. Культура. (к 85-летию со дня рождения В.М. Монахова). Часть 2. Министерство Образования и Науки Российской Федерации, Тольяттинский Государ. Университет, Тольятти 2011, Россия,  46 – 55.
  34. Wyzwania humanizacji matematyki, dydaktyki matematyki i pedagogiki twórczości. W.: Filozofia i pedagogika twórczości – główne problemy, zasadnicze rozstrzygnięcia, Wydawnictwo Universitas Rediviva, Warszawa 2011,  300 – 318.
  35. Współczesna polska matura z matematyki – praktyka, problemy i wyzwania. W.: Prace monograficzne z dydaktyki matematyki.  Współczesne Problemy Nauczania Matematyki 4. Bielsko Biała  2011,  43 – 73.
  36. Współczesne problemy i praktyka kształcenia matematycznego studentów. W.: Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Mathematicae Pertinentia IV, WN UP Kraków 2012,  113-137.  
  37. Akademik W. M. Monachow niezwykły człowiek, uczony, dydaktyk i  organizator nauki. W.:  Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Mathematicae Pertinentia IV, WN UP Kraków 2012, 189-194. (wspólna z Roza A. Utiejewa)  
  38. Проблемы геометрического образования учащихся и студентов в XXI веке.  W.: Геометрия и геомертическое образование. Сборник трудов  Международной научной конференции: Геометрия и геомертическое образование в современной средней и высшей школе (к 70-летию со дня рождения В. А. Гусева). Министерство Образования и Науки Российской Федерации, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2012, Россия,  43 – 50. (wspólna z Н. К.  Аширбаев)
  39. Гуманитаризация математического образования – состояние, направления и вызовы. W.: Аксиологический подход в образовании - теория и практика. Международный сборник научных трудов. Черкассы – Ульяновск 2013,  214 – 234.
  40. Geometria i geometryczne kształcenie  we współczesnej szkole średniej i wyższej – praktyka i problemy. W.: Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Mathematicae Pertinentia V, WN UP  w Krakowie 2013, 121-127. (wspólna z Roza  A. Utiejewa)   
  41. Методология исследования оценки и качества математического образования. W.: Современные подходы к оценке и качеству математического образования в школе и вузе. Министерство Науки и Образования Российской Федерации, Всероссийский семинар преподавателей математики университетов и педагогических вузов, Уральский Государственный Педагогический Университет, Екатеринбург 2013,  22-25.
  42. Аспекты повышения качества математического образования. W.: Современные проблемы качества математического образования: теория, методика, опыт. Кокшетауский Государ.  Университет им. Ш. Уалиханова, Кокшетау 2013,  23-32.
  43. ЕГЭ и математика для студентов первокурсников в Польше: опыт, проблемы и перспективы. W.: Математика. Образование. Издательство Чувашского Университета. Чебоксары 2013, 179 – 180.
  44. Современный ЕГЭ по математике и математика для студентов первокурсников в Польше - опыт, проблемы и перспективы. W.: Моделипрвание образовательной среды на основе аксиологического подхода. Международный сборник научных трудов. Черкасы – Ульяновск 2014,  182 – 198.
  45. Проблемы повышения качества математического образования. W.: Актуальные проблемы обучения математике и информатике в школе и вузе. Московский Педагогический Государственный Университет, Москва 2014,  303-313.
  46. Современное качество математического образования - кризис и будущее. W.: Теоретические и прикладные аспекты математики,  информатики и образования. Северный (Арктический) Федеральный Университет им. М. В. Ломоносова, Архангельск 2014,  64-79.
  47. Современные проблемы науки обучения учащихся и студентов математическим рассуждениям.  W.: Математика в  образовании. Сборник статей, Выпуск 10.  Чебоксары: Издательство Чувашского Университета, 2014, Россия,  164-186.
  48. Решение текстовых математических задач как средство развития речемыслительной деятельности учащихся. W.:   Математика в  образовании. Сборник статей, Выпуск 10. Чебоксары: Издательство Чувашского Университета, 2014, Россия,  53-63. (wspólna  z  Ж. Н. Аширбаев, Н. К. Аширбаев)
  49. Проблема повышения качества математического образования в условиях инновационного развития. W.: Математика и Математическое Образование. Сборник трудов VII Международной научной конференции - Математика. Образование. Культура. Министерство Образования и Науки Российской Федерации, Тольяттинский Государ. Университет,  Изд. ТГУ Тольятти 2015, Россия,  36 – 46.
  50. Modern mathematical  education - crisis  and the future. W.: MATHEMATICAL TRANSGRESSIONS AND EDUCATION, Pedagogical University of Cracow and Wydawnictwo Szkolne Omega,  Cracow 2015,   45- 60. (wspólna z  N. K. Ashirbayev, D. Rakhymbek) 
  51. Bezpieczeństwo i integracja a jakość kształcenia w warunkach innowacyj-nego rozwoju. Pedagogiczno – psychologiczne aspekty bezpieczeństwa i integracji. Wydawnictwo WSH Radom, Radom 2016,  25 – 37.

  52. Mathematics and teaching mathematics for the needs of future generations - challenges and difficulties. Inquiry based mathematical education. The Conference Proceedings  Children’s Mathematical Education, JULY 18-21, 2016 Wrocław, Poland, 56 -57. (wspólna z M. Shabanova) 

  53. Проблемы совершенствования науки обучения учашихся и студентов математическим рассуждениямСовременные технологии в образовательных системах: теория  и передовый опыт. Сборник трудов Международной научно-практической конференции 3–4 ноября 2016, БГУ Стерлитамак, Россия, 26-34.

  54. Математика и совершенствование  обучения математике для будущее. Актуальные проблемы обучения математике и информатике в школе и вузе  в свете идей Л.С. Выготского (Сборник трудов III Международной научной конференции 17-19 ноября 2016 г.), МПГУ Москва, Россия, 64 - 69.

  55. Актуальные проблемы математического образования в Польше и зарубежом. Математика и математическое образование. Сборник трудов VIII Международной научной конференции: Математика. Образование. Культура (к 240 – летию со дня рождения Карла Фридриха Гаусса). Тольятти, 26-29 апреля 2017 года. Изд. ТГУ, Тольятти 2017, 99 - 104.

D. Artykuły naukowe, streszczenia referatów naukowych i materiały do badań

  1. Funkcje i przekształcenia liniowe w programie matematyki szkoły średniej, RND WSP Rzeszów, Matematyka z. 4\32, Rzeszów 1977,  91 – 107.
  2. Formy matematycznej aktywności nauczyciela matematyki w procesie nauczania i uczenia się. Materiały do studiowania dydaktyki matematyki pod red. T. Rumaka, WU WSP w Rzeszowie, Rzeszów 1978,  30 – 46.
  3. Formy interwencji nauczyciela w procesie uczenia się matematyki na przykładzie rozwiązywania przez uczniów zadań. RND WSP Rzeszów, Matematyka z. 5\41, Rzeszów 1979,  93 – 105.
  4. Wskazówki do rozwiązywania zadania.  Matematyka 4(1982),  199 – 205.
  5. Nauczanie rachunku prawdopodobieństwa w szkole.  Matematyka 5-6(1984), 346 – 348.
  6. Koncepcja badań realizacji nauczania geometrii w szkołach średnich ogólnokształcących w oparciu o podręczniki geometrii Z. Krygowskiej. Wydawnictwo Uczelniane WSP w Rzeszowie, Rzeszów 1985,  36 – 44.
  7. Efektywność kształcenia studentów matematyki WSP w Rzeszowie,  Dydaktyka Szkoły Wyższej  3-4(1990), 235 – 241.
  8. Kształtowanie wyobraźni przestrzennej na przykładzie nauczania matematyki. Poradnik Pedagogiczny, WU PRz im. I. Łukasiewicza, Rzeszów 1993,  156 – 181.
  9. О системе задач для формирования пространственных представлений, Математика в школе 5(1993),  14 – 17.
  10. Формирование пространственного воображения учащихся при обучении математике в средней школе (с учётом специфики школы Республики Польша), Автореферат  дис. док. пед. наук, ИОШ РАО Москва 1993,  1 – 32.
  11. О некоторых ошибках допускаемых при выполнении геометрических чертежей.  Математика в школе 1(1994),  12 – 13. (wspólna z Э. Свобода)
  12. Тест как средство исследования пространственного воображения.  Математика в школе 3(1995),  85 – 95.  
  13. O  kształceniu nauczycieli matematyki i informatyki w Federacji Rosyjskiej u kresu XX wieku. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza, Matematyka zeszyt 17, Rzeszów 1995,  97 – 103.  
  14. O  niektórych problemach kształtowania wyobraźni przestrzennej.  Zeszyty Naukowe  WSP w Rzeszowie:  Matematyka, Fizyka i Technika, z.15\1995: Matematyka 3,  105 –131.
  15. Propozycja sposobu badania poziomu znajomości podstawowych wiadomości matematycznych przez studentów kończących studia matematyczne o specjalności nauczycielskiej. Zeszyty Naukowe WSP w Rzeszowie - Matematyka, Fizyka i Technika, zeszyt 15\1995 : Matematyka 3,  21 – 25. (wspólna z J. Tocki)
  16. Przyswajanie wiedzy matematycznej przez studentów na podstawie przeprowadzonych badań w zakresie wybranych przedmiotów kierunkowych.  Zeszyty Naukowe WSP w Rzeszowie - Matematyka, Fizyka i Technika, z. 15\1995: Matematyka 3,  7 – 19, (wspólna z A. Dąbrowska, M. Lorens, S. Midura, J. Tocki) 
  17. Problems and Background for further Investigation of the Phenomenon „To See” - Training and Development of „Mathematical Vision” of Pupils in Learning Mathematics.  Proceedings   of the 47 th  CIEAEM MEETING, Freie Universität Berlin, Germany, 1996,  402 – 404.
  18. Theoretical and practical aspects of the interaction in teaching mathematics at school.  Proc.  CIEAEM 49, Escola Superior de Educacao de Setubal, Portugal 1998,  305 – 311.
  19. Tendencje, problemy i perspektywy kształcenia matematycznego na studiach politechnicznych w Polsce u progu XXI wieku.  Proceedings of the fifth environmental mathematical conference, RW KUL Lublin 1999,  202 – 210.
  20. Diagnozowanie wyobraźni przestrzennej uczniów i studentów.  Dydaktyka Matematyki  21(1999),  66 – 83. (wspólna z  D. Panek)
  21. Z doświadczeń praktyki zróżnicowania form organizacji aktywności matematycznej uczniów. Kieleckie Studia Matematyczne 8 - Dydaktyka Matematyki, Wyd. WSP im. J. Kochanowskiego, Kielce 1999,  121 – 135. (wspólna z  Roza A. Utiejewa)
  22. Mathematical culture and the awareness of seeing in mathematics education.  Proceedings  CIEAEM51: Culture Diversity in Mathematics (Education), Chichester 1999, England,  28 – 30.
  23. Practice of selecting geometrical problems for the talented. IV International conference: Intellect. Creative. Giftedness (IV Международная научно-методическая конференция: Интеллектуальная и творческая одаренность. Проблемы. Концепции. Перспективы). Сборник докладов, Протвино 1999, Russia;  36- 39.
  24. Reforma systemu edukacyjnego w Polsce a kształcenie matematyczne na studiach politechnicznych u progu XXI wieku – perspektywy, tendencje i problemy.  Pedagogika Szkoły Wyższej Nr 14\15,  Szczecin – Warszawa 2000,  51-69.
  25. Wybrane problemy komputerowego wspomagania kształcenia matematycznego. Materiały konferencji naukowej: Pedagogika i Informatyka, Uniwersytet Śląski Filia w Cieszynie, Cieszyn 2000, 135-144. 
  26. Экзаменационные стандарты математического образования в Польше. Педагогический  процесс  как  культурная деятельность, Материалы и тезисы  докладов 3-ей международной научно-практической конференции.  Министерство Образования Российской Федерации, Самарский Научный Центр Российской Академии Наук, Самара 2000, Россия;  376 – 377.
  27. Spatial vision training in the process of science and mathematics teaching.  Proceedings of the International  Conference:  Science  and  Mathematics Teaching for the Information Society,  N. Copernicus University Toruń, Poland, Toruń 2001, 186 –193.
  28. Creativity  Formation  In  Mathematics  Education. Proceedings of the Third International Conference: Creativity in mathematics education and the education of gifted students, Rousse, Bulgaria 2003, 326 – 333.
  29. Реформирование математического  образования в Польше и вопросы подготовки учителя математики. Всероссийская научная конференция: Предметно – методическая подготовка будущего учителя математики, информатики и физики. Министерство Образования Российской Федерации,  Тольяттинский Государ-ственный Университет, Тольятти 2003,  26 – 34.
  30. Kształtowanie twórczości w nauczaniu matematyki a praktyka szkolna i  nauczycielska. Dydaktyka Matematyki 26(2004),  265 – 286.
  31. Воспоминание, посвящённые  профессору В. И. Крупичу.  Научная  школа  профессора   В. И. Крупича.  Сборник трудов III Международной научной конференции:  Математика, Образование, Культура (к 85-летию со дня рождения В. И. Крупича), ч.4. Федеральное Агенство по Образованию, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2007, Россия,  91-93.
  32. Проблемы математического образования на экономических факультетах в Польше. Сборник трудов  IV Международной научной конференции: Математика, Образование, Культура, ч.2, Федеральное Агенство по Образованию, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2009, Россия,  17-26.
  33. Анализ современных российских учебников школьной геометрии. Дидактика математики Nr 1 – 2\2012, Шымкент 2012, Казахстан, 13 – 24.
  34. Mathematical education in terms of innovative development.  The Mathematics Teaching Research Journal Online:  Summer 2015  Vol. 7 N 4  at  www.hostos.cuny.edu/mtrj,  1- 20. (wspólna z R. A. Uteeva, N. K.  Ashirbayev)  
  35. Zadania tekstowe z matematyki w kształceniu ogólnym,  Wyd. Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Edukacja Otwarta nr 1/2016,  91-108. (wspólna z N. Merlina)

  36. Актуальные направления  совершенствования математического образования в Польше и зарубежом. Сборник трудов международной научно – практической конференции: Учитель. Ученый. Наставник. Изд. Южно-Казахстанского Педагогического Университета, II том, Шымкент 2017, 8-12. (wspólna z  Д. Рахымбек, M. Джаманкараева) 

E. Raporty z realizacji tematów badawczych   

  1. Badanie pilotażowe skuteczności kształcenia nauczycieli na studiach matematycznych na przykładzie WSP w Rzeszowie, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30, gr. tem. V.1 : Diagnoza skuteczności kształcenia nauczycieli na studiach matematycznych, WSP Kraków 1987, s. 1 – 24. (wspólna z J. Tocki) 
  2. Program dydaktyki matematyki, jego realizacja i wyniki studentów matematyki w zakresie umiejętności rozwiązywania zadań maturalnych, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30, gr. tem. XIII : Badanie osiągnięć studentów, WSP Bydgoszcz 1987,  s. 1 – 10.
  3. Przykład realizacji ćwiczeń z dydaktyki matematyki metodą seminaryjną, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30, gr. tem. V.2, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 1988, s. 1 – 107. 
  4. Realizacja wybranych przedmiotów matematycznych i ich przyswajanie przez studentów oraz wiedza matematyczna studentów kończących studia matematyczne a skuteczność kształcenia nauczycieli matematyki, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30, gr. tem. V.1 : Diagnoza skuteczności kształcenia nauczycieli na studiach matematycznych, WSP Kraków 1988,  s. 1 – 63.  (wspólna z A. Dąbrowska, M. Lorens,  S. Midura, J. Tocki) 
  5. Z badań nad przygotowaniem studentów matematyki do prowadzenia lekcji, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30, gr. tem. XIII : Badanie osiągnięć studentów, WSP Bydgoszcz 1988,  s. 1 – 43.
  6. Z badań nad skutecznością kształcenia matematycznego studentów matematyki, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30, gr. tem. V.1 : Diagnoza skuteczności kształcenia nauczycieli na studiach matematycznych, WSP Kraków 1988,  s. 1 – 50. (wspólna z A. Dąbrowska, M. Lorens,  S. Midura, J. Tocki)
  7. Programy poszczególnych przedmiotów na studiach matematycznych, ich realizacja oraz przyswojenie przez studentów w latach 1986 - 1990, Resortowy Program Badań Podstawowych III.30,  gr. tem. V.1 : Diagnoza skuteczności kształcenia nauczycieli na studiach matematycznych, WSP Kraków 1990,  s. 1 – 28.

F. Tytuły wykładów, referatów wygłoszonych na konferencjach i kongresach naukowych, bądź w szkołach   

  1. An example of teacher`s actions dealing with students` mistakes when introducing planimetric notions. Proceedings of the Sixth International Congress on Mathematical Education (ICME-6), Budapest 1988.
  2. Przyswajaniu wiedzy probabilistycznej przez studentów przyszłych nauczycieli matematyki, Materiały konferencyjne, Zjazd PTM Rzeszów, 6 - 10 IX 1993 r., RWU Politechniki Rzeszowskiej im. I. Łukasiewicza, Rzeszów 1993.
  3. Практика обучения геометрии и формирование пространственного воображения а подготовка учителей.  Тезисы докладов,  МПГУ Москва 1994.
  4. О проблеме эффективности формирования и развития пространственного воображения. Школьное математическое образование - вопросы содержания и методов, Тезисы докладов, РПГУ им. А. И. Герцена, Санкт Петербург  1995.
  5.  Problems and Background for further Investigation of the Phenomenon „To See” - Training and Development of „Mathematical Vision” of Pupils in Learning Mathematics.  Abstracts CIEAEM 47 :  Mathematics (Education) and Common Sense, Berlin  1995.
  6. Тест как средство исследования математического развития учащихся.  Особенности обучения математике в профильной школе и подготовка учителя к работе с ней. Тезисы докладов,  РПГУ им. А. И. Герцена, Санкт Петербург  1996.  
  7. Theoretical and practical aspects of the interaction in teaching mathematics at school. Abstracts  CIEAEM 49,  Instituto Politecnico de Setubal, 1997, Portugal.
  8. The problems of development of the „to see” phenomenon in the teaching of mathematics to students at secondary education and university level. Abstrakty III Międzynarodowej Konferencji Naukowo - Metodycznej: Uzdolnienia Intelektualne i Twórcze. Problemy. Koncepcje. Perspektywy. Borgis Ltd Wydawnictwa Medyczne i Oświatowe, Warszawa - Konstancin 1997.  
  9. On diagnosing of the effectiveness of spatial vision development in school children and students in the process of mathematics teaching. Abstrakty III Międzynarodowej Konferencji Naukowo - Metodycznej : Uzdolnienia Intelektualne i Twórcze. Problemy. Koncepcje. Perspektywy. Borgis Ltd Wydawnictwa Medyczne i Oświatowe,  Warszawa - Konstancin 1997. (wspólna z  D. Panek)
  10. Current Problems of Mathematical Education in Poland and Developing Mathematical Abilities.  Marmara University, Istanbul 1998, Turkey.  (wspólna z W.  Miszuris)
  11. Pewne tendencje i problemy dydaktyczne w nauczaniu matematyki  na  studiach  politechnicznych  (na  przykładzie  Politechniki  Rzeszowskiej  im.    I. Łukasiewicza).  VIII Ogólnopolska Konferencja Nauczania Matematyki w Wyższych Uczelniach Technicznych, Kazimierz Dolny 1998, (wspólna z J. Stankiewicz)
  12. Mathematical culture and the awareness of seeing in mathematics education. Abstracts Forum of Ideas CIEAEM 51: Culture Diversity in Mathematics (Education), Chichester 1999, England.
  13. Practice of selecting geometrical problems for the talented.  IV International conference : Intellect. Creative. Giftedness, Moscow - Protvino 1999, Russia.
  14. Reforma systemu edukacyjnego w Polsce a kształcenie matematyczne na studiach politechnicznych u progu XXI wieku - perspektywy, tendencje i problemy.  Ogólnopolski Zjazd Naukowy nt.: Szkoła wyższa wobec reformy systemu edukacyjnego, Uniwersytet Szczeciński,  Międzyzdroje 1999.
  15. Aktualne problemy badawcze w dziedzinie dydaktyki matematyki w uczelniach politechnicznych, XV Szkoła Dydaktyki Matematyki, Kraków 1999.
  16. Dobór zadań w kształceniu matematycznym, VI Środowiskowa Konferencja Matematyczna.  Rzeszów - Lublin – Krynica, 1999.  (wspólna z D.  Panek) 
  17. Экзаменационные стандарты математического образования в Польше. Педагогический процесс как культурная деятельность.  Материалы  и  тезисы  докладов 3-ей международной научно-практической конференции. Министерство Образования Российской Федерации. Самарский Научный Центр РАН, Самара 2000, Россия.
  18. Creativity formation in mathematics education. The Third International Conference : Creativity in mathematics education and the education of gifted students, ICCME&EGS Rousse 2003, Bulgaria.
  19. The use of teaching materials for developing students’ mathematical activities in relation to the standards of teaching mathematics at engineering schools. Abstracts Oral Presentations in Working Groups CIEAEM 55: The use of didactic materials for developing pupils` mathematical activities, Płock 2003, Poland.
  20. Рефлексие о математическом образовании и подготовке будущего учителя математики. Всероссийская научная конференция: Предметно – методическая подготовка будущего учителя математики, информатики и физики, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2003, Россия.
  21. Creativity in the mathematics education. Проблемы математического образования и культуры. Сборник тезисов международной научной конференции, Министерство Образования Российской Федерации, Тольяттинский Государственный Университет, Тольятти 2003, Россия.
  22. Praktyka kształtowania matematycznej twórczości uczniów. XII Ogólnopolska Konferencja Matematyczno – Informatyczna, Chełm 2006.
  23. Methods of Mathematics Teaching - Where Are We and Where Are We Heading ? XII International Scientific Kravczuk Conference, Conference Materials, Kyiv 2008.
  24. Geometryczne kształcenie uczniów w dobie upowszechnienia wykształcenia ogólnego - u nas i gdzie indziej.  XXIII Szkoła Dydaktyki Matematyki, Poznań – Będlewo, 2009.
  25. Current problems of mathematical reasoning science among schools’ and universities’ students. XXI International Conference: Mathematics. Computing. Education. Dubna 2014, Russia, www.mce.su/archive/doc185395/eng.pdf
  26. Aktualne problemy i zadania kształcenia matematycznego a matematyka przyszłości.  Liceum Ogólnokształcące Zespołu Szkół w Szczekocinach. Szczekociny, 22 marca 2017 roku.

G. Tłumaczenia prac popularnonaukowych i inne opracowania

  1. Przetłumaczenie  z  języka rosyjskiego i napisanie przedmowy do wydania polskiego książki: I.  F. Szarygin, L. N. Jerganżyjewa: Geometria poglądowa, WO FOSZE Rzeszów 1995, 1 – 207.
  2. Moje pokolenie`63, W.: Z bliska i z daleka, 90 lat szkoły średniej we wspomnieniach i dokumentach (1918-2008), Wydawca: Komitet Organizacyjny IV Zjazdu Absolwentów Szkoły Średniej  i Zespół Szkół w Szczekocinach, Szczekociny 2008, 219 – 229. 

Opracował: Zbigniew Suraj we współpracy z Antonim Pardałą.